Filament nedir? 3D yazıcı filament çeşitleri

Farklı renklerde PLA ve ABS filament makaraları

Filament, FDM (FFF) tipi 3D yazıcıların kullandığı, makaraya sarılı ince plastik teldir. Yazıcı teli ekstruderle çeker, nozulda eritir ve tablaya çok ince katmanlar halinde serer. Her katman bir öncekinin üstüne yapışır. Bir figür birkaç saatte, büyük bir kutu bir gecede basılır.

Satılan filamentlerin büyük çoğunluğu 1.75 mm çaptadır. Bazı eski ve endüstriyel yazıcılar 2.85 mm kullanır. Makaralar genelde 1 kg gelir, 250 g ve 3 kg seçenekler de var. Ventatek'teki filamentlerin hepsi 1.75 mm ve 1 kg'dır.

Bir filamentin iyi olup olmadığını en çok çap toleransı gösterir. İyi üretilmiş bir telde çap ±0.02 mm içinde kalır. Çap inip çıktıkça yazıcının bastığı malzeme miktarı da değişir ve yüzeyde dalgalanma görülür.

Filament nasıl üretilir?

Ham madde pelet halindeki plastiktir. Peletler renk pigmenti ve katkılarla karıştırılır, kurutulur ve ekstrüzyon hattında eritilerek ince bir kalıptan geçirilir. Çıkan tel su banyosunda soğur. Lazer ölçerler çapı her saniye kontrol eder, tel makaraya sarılır ve nem çekmesin diye silika jelle birlikte vakumlu poşete konur.

En çok kullanılan filament çeşitleri

PLA

PLA, mısır nişastası gibi bitkisel kaynaklardan üretilir ve basması en kolay filamenttir. Düşük sıcaklıkta erir, soğurken neredeyse hiç büzülmez, kokusu da çok azdır. Figür, maket, oyuncak ve prototiplerin çoğu PLA ile basılır.

Zayıf noktası ısı. PLA 55-60 °C civarında yumuşamaya başlar, yazın kapalı bir arabada kalan PLA parça şeklini kaybedebilir. PLA+ ve PLA Pro adıyla satılan seriler katkılıdır, standart PLA'ya göre daha geç kırılır.

PETG

PETG, pet şişelerin malzemesi olan PET'e glikol eklenerek yapılır. PLA'dan daha toktur, zorlandığında hemen kırılmaz, biraz esner. Nemden ve birçok kimyasaldan etkilenmez, yaklaşık 75 °C'ye kadar şeklini korur. Tutucular, klipsler ve yazıcının yedek parçaları için sık seçilir.

PETG baskıda ip yapmaya (stringing) PLA'dan daha yatkındır. Geri çekme ve sıcaklık ayarını biraz daha dikkatli yapmak gerekir.

ABS

LEGO parçaları ABS'den üretilir. Malzeme ısıya ve darbeye dayanır, aseton buharıyla yüzeyi parlatılabilir. Soğurken büzüldüğü için köşelerden kalkmaya eğilimlidir. Kapalı kasalı bir yazıcıda basılmalı, baskı sırasında oda havalandırılmalıdır.

ASA

ASA, ısı dayanımında ABS'ye yakındır. Farkı güneşte ortaya çıkar: ASA ile basılan parça aylarca balkonda kalsa da sararmaz, rengi solmaz. Bahçe hortumu bağlantıları ve kamera muhafazaları genelde ASA ile basılır.

TPU

TPU kauçuk gibi esneyip eski haline dönen bir filamenttir. Telefon kılıfı ve conta gibi parçalarda kullanılır. En yaygın sertlik değeri 95A'dır. Tel yumuşak olduğu için doğrudan beslemeli (direct drive) ekstruderlerde daha kolay basılır.

Dekoratif ve katkılı filamentler

Silk PLA, içindeki katkı sayesinde ipek gibi parlayan, metalik görünümlü bir yüzey verir. Mat PLA ışığı yansıtmaz ve katman çizgilerini daha az gösterir. Ahşap PLA gerçek ahşap tozu içerir, zımparalanıp verniklenebilir. Karbon fiber katkılı filamentler hafif ve sert parçalar için kullanılır. Lifler pirinç nozulu aşındırdığı için sertleştirilmiş çelik nozul gerekir. Karanlıkta parlayan, simli ve renk geçişli (rainbow) seriler de çoğunlukla PLA bazlıdır.

Filament karşılaştırma tablosu

Filament Baskı kolaylığı Dayanım Isı dayanımı Nozul / tabla (°C) Sık kullanıldığı yer
PLA Çok kolay Orta ~55 °C 190-230 / 50-60 Figür, maket
PLA+ / PLA Pro Kolay Orta-iyi ~55 °C 200-230 / 50-60 Günlük kullanım parçaları
PETG Orta İyi ~75 °C 220-250 / 70-85 Tutucu, klips
ABS Zor İyi ~95 °C 230-260 / 90-110 Elektronik kutusu
ASA Zor İyi ~95 °C 240-260 / 90-110 Dış mekan parçaları
TPU 95A Orta-zor Esnek Orta 210-230 / 40-60 Kılıf, conta

Makara etiketinde yazan sıcaklık bu tablodan farklıysa etikettekini kullanın.

Parçaya göre filament seçimi

Masada duracak bir figür için PLA yeterlidir. Parça balkonda güneş görecekse ASA, yazın arabanın içinde kalacaksa ABS ya da ASA seçin.

Menteşe ya da klips gibi sürekli zorlanan parçalarda PLA bir süre sonra çatlayabilir. Bu parçaları PETG ya da PLA+ ile basmak kırılma ihtimalini azaltır. Parçanın esnemesi gerekiyorsa TPU kullanılır.

Yazıcınızın donanımı da seçimi sınırlar. Açık kasalı bir yazıcıda PLA ve PETG sorunsuz basılır. ABS ve ASA için kapalı kasa, karbon fiber için sertleştirilmiş nozul gerekir.

Yeni başlayanlar genelde birkaç makara PLA ile başlar, ayarları oturttuktan sonra PETG'ye geçer. Bütün malzemeleri filament çeşitleri sayfasında marka ve renge göre görebilirsiniz.

Filament nasıl saklanır?

Filamentlerin çoğu havadaki nemi çeker. Nem almış tel baskı sırasında çıtırdar, yüzeyde kabarcık ve ipçikler oluşur, parça kırılganlaşır. Açtığınız makarayı silika jelle birlikte kilitli bir poşette ya da contalı bir kutuda tutun. PETG, TPU ve naylon neme en hassas olanlardır. Uzun süre açıkta kaldılarsa basmadan önce kurutulmaları gerekir. Sıcaklık ve süreler için filament kurutma ve saklama yazımıza bakabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Filament ile reçine arasındaki fark nedir?

Filament, FDM yazıcılarda eritilerek basılan katı plastik teldir. Reçine ise SLA ve DLP yazıcılarda UV ışıkla sertleşen sıvı bir malzemedir. Reçine çok ince detay verir. Büyük ve dayanıklı parçalarda filament daha ucuza gelir.

Her filament her yazıcıda basılır mı?

Çap uyuyorsa PLA ve PETG neredeyse her FDM yazıcıda basılır. ABS, ASA, naylon ve karbon fiber için yazıcının kaç dereceye çıkabildiğine ve nozulun malzemesine bakmak gerekir.

1 kg filament ne kadar baskı yapar?

1.75 mm PLA'nın 1 kg'ı yaklaşık 335 metredir. 10 cm boyunda bir figür 30-60 gram tutar, yani bir makaradan 15-30 figür çıkar. Hesap tablosu için 1 kg filament kaç metre yazısına bakabilirsiniz.

Filament bozulur mu?

Kuru ve karanlık bir yerde saklanan filament yıllarca kullanılabilir. Teli en çok nem yıpratır, güneş de rengini soldurur. Nem almış filament çoğu zaman kurutularak tekrar kullanılır.

Etiketler: filament, filament çeşitleri, 3d baskı
Kasım 17, 2026
Listeye dön
cultureSettings.RegionId: 0 cultureSettings.LanguageCode: TR